Nếu các fan hâm mộ bóng đá xếp hàng từ sớm, ngồi lố nhố để đợi mua vé dưới trời nắng thì được ca ngợi là “tinh thần thể thao cao độ”; các bạn trẻ xếp hàng dưới mưa đợi thần tượng K-pop của mình, thì bị phê phán là “tôn sùng thần tượng mù quáng.” Những giọt nước mắt lăn trên má người hâm mộ khi đội bóng mình thua, thì được đánh giá là “giọt nước mắt của tình yêu”; còn nước mắt của fan K-pop thì được gọi là “những hành vi quái dị.” Cũng là thể hiện tình yêu với thần tượng mình, nhưng sao hai đội ngũ cổ động viên lại bị đối xử khác nhau?

Ảnh: các fan của Arsenal được ưu ái bởi truyền thông (nguồn: internet)


Chàng trai “the running man” Vũ Xuân Tiến đã là điểm nhấn của chuyến du đấu khi Arsenal đến Việt Nam. Nó giúp Arsenal nổi tiếng ở bản quốc, vì các báo lớn của Anh đều nói về “running man” trên trang nhất, như biểu tượng của sự hâm mộ dành cho Arsenal ở châu Á. Câu lạc bộ nào cũng mong có những fan hâm mộ như vậy, và tất nhiên Arsenal không bỏ lỡ cơ hội dùng “running man” quảng bá cho hình ảnh của mình. Việt Nam cũng hưởng lợi, vì hình tượng “running man” rất đẹp trong mắt truyền thông và thể thao quốc tế. Không màu mè, không khoe khoang, không tìm sự nổi tiếng, tất cả những gì Vũ Xuân Tiến làm là vì tình yêu thể thao, yêu bóng đá, và yêu Arsenal. Bất cứ quốc gia nào cũng muốn có những công dân như vậy.

Còn Vũ Xuân Tiến, tất nhiên những gì xảy ra với anh sau màn chạy 5km đó là “không thể tưởng tượng được.” Anh trở thành một người nổi tiếng, có cái áo đủ chữ ký của các cầu thủ Arsenal và ông bầu Wenger. Tiếp xúc và dẫn đầu đội Arsenal ra sân cỏ, kèm lời mời đến Anh Quốc xem Arsenal đấu ở giải ngoại hạng. Rõ ràng, các fan của K-pop dù đã gào thét, khóc lóc và biến mình thành Korean Style (phong cách Hàn Quốc) cũng không mơ được thần tượng của mình mời qua Seoul xem họ biểu diễn trực tiếp. Trên mặt trận truyền thông, “running man” Vũ Xuân Tiến được ca ngợi và dành cho tình cảm đẹp đẽ, còn các fan của K-pop thì bị mổ xẻ và phê phán. Phải chăng người Việt Nam yêu bóng đá hơn âm nhạc, nên ưu ái cho fan bóng đá còn khắt khe với fan âm nhạc?

Sự khác nhau đầu tiên giữa Vũ Xuân Tiến là động cơ và cách thể hiện sự hâm mộ của mình. Với “running man”, sự hâm mộ được thể hiện rất chân thực, không vụ lợi, không kiếm tìm sự nổi tiếng cá nhân. Vũ Xuân Tiến làm điều đó chỉ vì anh muốn làm điều đó, tự do và tự động. Các fan K-pop, không có được cái nhìn đó từ giới truyền thông và xã hội. Họ bị gán cho một cái “nhãn” là đua đòi và muốn kiếm tìm sự nổi tiếng. Do động cơ “không trong sáng”, nên fan K-pop bị lên án cho những hành vi thể hiện sự hâm mộ “thái quá”, “dị cuồng” hoặc “lệch lạc” như các báo giật tít.

Hành vi của Vũ Xuân Tiến mang tính bộc phát, từ sự hâm mộ chân thành của mình. Chình vì vậy, nó tạo ra sự độc đáo, bất ngờ và mới lạ. Cách thể hiện, chạy theo xe cũng mang dáng dấp của thể thao “lành mạnh” nên dễ được mọi người ủng hộ và chấp nhận hơn. Trong khi đó, các fan K-pop thường thể hiện tình cảm của mình, bị cho là thái quá như khóc, hôn ghế thần tượng đã ngồi, xô đẩy, kêu gào, ngất, hoặc tặng búp bê cho thần tượng. Đây là những hành vi bị cho là “lệch chuẩn” nên không được chấp nhận.

Một lợi thế riêng của Vũ Xuân Tiến, đó là sở hữu một thân hình thể thao, bụng sáu múi. Chính vì cơ thể hấp dẫn và khỏe mạnh như vậy, hợp với môn thể thao bóng đá, nên tự nhiên anh đã chiếm được cảm tình của mọi người. Còn các fan K-pop, thường ăn mặc rất teens, nhuộm tóc, và thể hiện sự yếu đuối baby của mình. Chính vì vậy, thường bị đánh giá là đua đòi và “không lành mạnh.” Sự phán xét này, cũng giống như của người lớn dành cho trẻ con.

Nhưng có lẽ, một trong những lý do ẩn sâu đó là nỗi sợ bị “xâm lược văn hóa” của nhiều người Việt. Với chuyến thăm của Arsenal, nó chỉ là một sự kiện thể thao riêng biệt, trong một chừng mực nào đó là sự hiện diện của một đội bóng được yêu thích, nên không có sự đe dọa về văn hóa hay nền thể thao nước nhà. Nhưng với K-pop, nhiều người nhìn sự hâm mộ như thể hiện của tình cảm “yếu đuối, không có bản lĩnh” của giới trẻ, dẫn đến nguy cơ bị đồng hóa về văn hóa. Chính vì vậy, những chê trách và phê phán dành cho các fan K-pop có phần quá khắt khe, nếu như không nói là phán xét, mang mầu sắc định kiến.  

Hâm mộ thần tượng là một tình cảm bình thường của mỗi người. Ai cũng đã từng say mê một diễn viên điện ảnh, một cầu thủ bóng đá, hay một ca sĩ nhạc đồng quê. Ai cũng đã từng mơ được gặp nhà văn mình yêu thích, nhà khoa học nỗi lạc, hay một thủ lĩnh chính trị xả thân vì sự công bằng và bác ái. Có những thần tượng nhạt phai theo thời gian, nhưng có những thần tượng mãi mãi là người hùng trong tâm trí. Với mỗi người, thần tượng thể hiện giá trị của mình, hoặc đơn giản là tình yêu, hoặc sự đam mê giải trí. Và mỗi người, đều xứng đáng được đối xử công bằng khi lựa chọn, hoặc thể hiện tình cảm với thần tượng.